Greyfurt, Türkiye'nin turunçgil ihracatında hacmi en küçük ama dünya pazarında en güçlü olduğu ürünlerden biri: USDA'ya göre 2024/25'te dünya greyfurt ihracatının yüzde 16'sı Türkiye'den çıktı ve Türkiye Çin ile Güney Afrika'nın ardından üçüncü sırada. 2026/27 sezonuna TÜİK'in yüzde 26,5 üretim artışı tahminiyle giriliyor. Bu rehber UN Comtrade'in aylık ve yıllık serisini, TeklifRota gümrük kayıt havuzundaki 9.675 Türkiye ihracat beyannamesini ve Ukrayna'nın ithalat kayıtlarını bir araya getiriyor.
Kısa sonuç
- Pencere ekim–nisan. Son üç sezonda ihracatın yüzde 91–98'i ekimden nisana kadar çıktı; 2023/24'te kasım–mart beş ayı tek başına yüzde 69.
- Birim değer arza göre oynuyor. Sezon ortalaması 2023/24'te 0,57 $/kg, 2024/25'te 0,76 $/kg. 2025/26'nın ilk üç ayında 0,97 $/kg'a çıktı, ama hacim bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 33 düştü.
- Kışın asıl rakip Çin. Ukrayna'nın 2024 ithalatında kasım–şubat aylarında Çin menşeli kayıtlar değerin yüzde 67–86'sını tuttu; Türkiye mart–mayısta yüzde 87–94 ile pazarı aldı. GTİP 0805.40 pomeloyu da kapsıyor.
- Yapı dağınık, sevkiyat küçük. 2023/24'te 789 farklı ihracatçı beyanname verdi; ilk 10 firmanın miktar payı yüzde 32,6. Ortalama beyanname satırı 15,1 ton, yani çoğu zaman bir tırın tamamı değil bir kısmı.
- 2026/27'de iki zıt güç var. Üretim artışı arzı büyütüyor; en büyük pazar Rusya'ya (2024/25'te miktarın yüzde 31'i) deniz yolu ise riskli. Fiyat beklentisi geçen sezonun yüksek birim değerine değil, bu iki etkinin dengesine göre kurulmalı.
Sezon takvimi: greyfurt hangi ayda çıkıyor?
Türkiye'de greyfurt üretiminin yüzde 76'sı Adana'da, yüzde 15'i Mersin'de, yüzde 3'ü Hatay'da (TÜİK 2024, TEPGE). Turunçgilde hasat ve ihracat, il komisyonlarının olgunluk kriterine göre açıkladığı tarihten önce başlayamaz; tarih çeşide ve ile göre her sezon ayrı ilan edilir. Gümrük verisi bu takvimin ticarete nasıl yansıdığını gösteriyor.
| Ay | 2022/23 ton | 2022/23 $/kg | 2023/24 ton | 2023/24 $/kg | 2024/25 ton | 2024/25 $/kg |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Eki | 9.469 | 0,69 | 12.173 | 0,64 | 9.311 | 0,76 |
| Kas | 17.618 | 0,69 | 20.580 | 0,66 | 17.775 | 0,73 |
| Ara | 14.306 | 0,72 | 16.300 | 0,61 | 11.870 | 0,75 |
| Oca | 15.484 | 0,68 | 15.504 | 0,60 | 14.036 | 0,71 |
| Şub | 13.724 | 0,64 | 18.647 | 0,56 | 14.196 | 0,68 |
| Mar | 15.687 | 0,63 | 19.603 | 0,54 | 14.636 | 0,85 |
| Nis | 8.353 | 0,72 | 17.004 | 0,46 | 7.016 | 0,84 |
| May | 1.486 | 0,74 | 9.659 | 0,45 | 2.138 | 0,87 |
| Haz | 240 | — | 1.869 | 0,41 | 31 | — |
| Tem–Eyl | 25 | — | 284 | — | 31 | — |
| Sezon | 96.392 | 0,68 | 131.624 | 0,57 | 91.041 | 0,76 |
Ton, net ağırlık; $/kg = değer ÷ net ağırlık. 500 tonun altındaki aylarda birim değer verilmedi (küçük partiler ortalamayı bozuyor). Kaynak: UN Comtrade aylık seri.
Tablodan üç sonuç çıkıyor. Birincisi, sezon kasımda tam hıza ulaşıyor ve mart sonuna kadar ayda 12–21 bin ton bandında kalıyor; nisanda 2023/24 dışında yarıya, mayısta çok daha aşağı iniyor. İkincisi, birim değerin sezon içindeki seyri rekolteye bağlı: büyük üretim yılının ardından gelen 2023/24'te kasımdaki 0,66 $/kg nisanda 0,46 $/kg'a indi; arzın az olduğu 2024/25'te ise tersine martta 0,85 $/kg ile sezonun en yükseği görüldü. Üçüncüsü, haziran–eylül fiilen boş: bu aylarda Türkiye pazarda değil, Güney Yarımküre (Güney Afrika) sezonu var.
2025/26 sezonunun ilk üç ayı (ekim–aralık 2025) 26.028 ton ve 25,2 milyon dolar; bir önceki yılın aynı döneminde 38.956 ton ve 28,9 milyon dolardı. Miktar düşerken birim değer 0,74'ten 0,97 $/kg'a çıktı. Comtrade'in Ocak 2026 ve sonrası aylık verisi bu yazının tarihinde henüz yayımlanmamıştı.
Ay ay kaç ihracatçı aktif?
TeklifRota havuzundaki 2023/24 beyannameleri, Comtrade'in toplamına sevkiyat ve firma sayısını ekliyor:
| Ay | Beyanname satırı | Aktif ihracatçı | Comtrade ton | Havuz / Comtrade ton % |
|---|---|---|---|---|
| Eki 23 | 897 | 183 | 12.173 | 99,9 |
| Kas 23 | 1.482 | 268 | 20.580 | 94,3 |
| Ara 23 | 1.291 | 263 | 16.300 | 98,9 |
| Oca 24 | 1.224 | 249 | 15.504 | karşılaştırma dışı |
| Şub 24 | 1.514 | 278 | 18.647 | 103,8 |
| Mar 24 | 1.421 | 258 | 19.603 | 98,8 |
| Nis 24 | 1.040 | 202 | 17.004 | 100,6 |
| May 24 | 613 | 147 | 9.659 | 100,6 |
| Haz 24 | 152 | 59 | 1.869 | 100,0 |
| Tem 24 | 41 | 14 | 188 | 99,4 |
Aktif ihracatçı sayısı kasım–mart arasında yaklaşık 250–280, mayısta 147'ye, temmuzda 14'e iniyor. Havuz miktarı Ocak 2024 dışında her ay Comtrade ile yüzde 94–104 arasında örtüşüyor. Ocak 2024'te havuz Comtrade'in yaklaşık iki katını gösteriyor (30.340 / 15.504 ton); bu ay bildirim tutarsızlığı olarak karşılaştırma dışında tutuldu ve yazıdaki aylık miktarlar Comtrade'den alındı.
Pazarlar: Türk greyfurtunu kim, hangi fiyattan alıyor?
Ülke dağılımı havuzdaki Türkiye beyannamelerinde boş olduğu için Türkiye'nin UN Comtrade'e bildirdiği yıllık rakamlar kullanılıyor (takvim yılı, net ağırlık). Beş yılın toplamına göre ilk 10 pazar:
| Pazar | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2024 $/kg | 2025 $/kg |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Dünya | 148,9 | 133,3 | 104,1 | 121,5 | 78,1 | 0,60 | 0,83 |
| Rusya | 47,2 | 29,3 | 30,3 | 37,0 | 26,7 | 0,50 | 0,74 |
| Polonya | 17,2 | 15,9 | 11,1 | 13,9 | 5,7 | 0,62 | 0,90 |
| Romanya | 12,2 | 13,2 | 8,8 | 11,7 | 7,9 | 0,61 | 0,88 |
| Ukrayna | 14,4 | 9,1 | 7,4 | 10,0 | 7,4 | 0,61 | 0,79 |
| Bulgaristan | 8,3 | 9,3 | 6,1 | 6,3 | 4,8 | 0,54 | 0,75 |
| Irak | 5,2 | 6,3 | 3,1 | 5,0 | 2,7 | — | — |
| Japonya | 0,9 | 4,2 | 5,3 | 4,4 | 3,9 | 1,14 | 1,15 |
| Hollanda | 4,2 | 5,0 | 3,1 | 2,4 | 1,1 | 0,68 | 0,80 |
| Sırbistan | 3,5 | 3,4 | 2,7 | 3,0 | 2,1 | 0,65 | 0,95 |
| Belarus | 2,9 | 6,1 | 1,8 | 2,2 | 1,5 | 0,58 | 0,93 |
Bin ton. Irak birim değeri bildirim tutarsızlığı nedeniyle verilmedi. Kaynak: UN Comtrade, Türkiye ihracatı, GTİP 0805.40.
Toplam ihracat 2021'deki 148,9 bin tondan 2025'te 78,1 bin tona indi; aynı dönemde ortalama birim değer 0,55 $/kg'dan 0,83 $/kg'a çıktı. Değer olarak düşüş çok daha sınırlı: 81,7 milyon dolardan 65,1 milyon dolara. 2024'te ilk 10 pazar miktarın yüzde 79'unu aldı.
Rusya her yıl açık ara birinci: 2024'te 37,0 bin ton, toplamın yüzde 30'u. Onu AB içinden Polonya, Romanya ve Bulgaristan izliyor; bu üçü birlikte 2024'te 32,0 bin ton aldı. TEPGE'nin pazarlama yılı rakamları da aynı sırayı veriyor: 2024/25'te Rusya 26.781 ton (yüzde 31), Romanya 8.900 ton, Polonya 7.970 ton, Ukrayna 7.208 ton.
Pazar pazar notlar
Eğilim, 2021–2022 ortalaması ile 2024–2025 ortalamasının karşılaştırmasıdır (Comtrade, miktar).
Rusya
Hacim dalgalı ve düşüş yönünde: 2021'de 47,2, 2024'te 37,0, 2025'te 26,7 bin ton. Birim değer 2024'te 0,50 $/kg, 2025'te 0,74 $/kg. USDA'ya göre Rusya dünya greyfurt ithalatının yüzde 20'sini yapan ikinci büyük alıcı. Türkiye için en büyük, ama 2026'da en riskli kapı: belirleyici olan fiyat değil sevkiyatın fiilen çıkıp çıkamayacağı.
Polonya, Romanya, Bulgaristan
Kara yoluyla ulaşılan AB alıcıları. Polonya küçülüyor (17,2 → 5,7 bin ton), Romanya küçülüyor, Bulgaristan küçülüyor. 2025 birim değerleri 0,75–0,90 $/kg. AB dünya greyfurt ithalatının yüzde 36'sını yapıyor (USDA); bu üç ülke Türkiye için o pazarın kapısı. AB pazarlama standardı ve kalıntı sınırları geçerli (aşağıda).
Ukrayna
Hacim küçülüyor: 2024'te 10,0 bin ton, 0,61 $/kg; 2025'te 7,4 bin ton, 0,79 $/kg. Rakip takvimi ayrıntılı biçimde aşağıda: Türkiye'nin en güçlü olduğu aylar mart–mayıs.
Japonya
Listedeki en yüksek birim değer: 2025'te 1,15 $/kg, Rusya'nın yaklaşık 1,6 katı. Hacim 2022'den beri yılda 3,9–5,3 bin ton. Uzun deniz yolu soğuk zincir, kalibre istikrarı ve alıcının kalıntı şartına tam uyum istiyor; küçük ama marjı yüksek bir niş.
Hollanda, Almanya, Birleşik Krallık
Batı Avrupa alıcıları küçülüyor: Hollanda 4,2 → 1,1, Almanya 3,7 → 1,7, Birleşik Krallık 3,2 → 0,7 bin ton (2021 → 2025). Bu pazarlarda Türkiye, Güney Afrika ve İsrail ile aynı rafta.
Irak
Hacim 2,7–6,3 bin ton arasında oynak. Birim değerler yıldan yıla tutarsız (2022'de 0,16, 2025'te 1,14 $/kg); bildirim tutarsızlığı, karşılaştırma dışı. Bu pazarda fiyat beklentisi Comtrade birim değerine değil güncel alıcı teklifine dayanmalı.
Sırbistan, Belarus, Kanada
Sırbistan yılda 2–3,5 bin ton ile istikrarlı (0,95 $/kg, 2025). Belarus 2022'de 6,1 bin tona çıktıktan sonra 1,5–2,2 bin tona döndü. Kanada ilk 10'da değil ama 2025'te 1,6 bin ton ve 1,16 $/kg ile Japonya'yla birlikte en yüksek birim değeri veren pazar.
Rekabet takvimi: Ukrayna örneği
Dünya greyfurt ihracatında Çin yüzde 36, Güney Afrika yüzde 33, Türkiye yüzde 16 pay alıyor (USDA, 2024/25). Bu üç tedarikçinin aynı pazarda nasıl sıraya girdiğini havuzdaki Ukrayna ithalat kayıtları gösteriyor. 2024'te Ukrayna'nın bu GTİP'teki ithalat değerinde Çin yüzde 52,5, Türkiye yüzde 35,3, Güney Afrika yüzde 10,2 pay aldı.
| Ay (2024) | İthalat (mn $) | Türkiye % | Çin % | G. Afrika % | Diğer % |
|---|---|---|---|---|---|
| Oca | 4,85 | 14,1 | 85,5 | 0,0 | 0,4 |
| Şub | 4,43 | 30,0 | 69,7 | 0,0 | 0,3 |
| Mar | 2,28 | 87,0 | 11,3 | 0,0 | 1,6 |
| Nis | 1,86 | 93,7 | 5,8 | 0,2 | 0,3 |
| May | 1,15 | 92,8 | 0,0 | 5,9 | 1,3 |
| Haz | 1,40 | 46,9 | 0,0 | 50,3 | 2,8 |
| Tem | 1,06 | 2,1 | 0,0 | 79,8 | 18,1 |
| Ağu | 0,65 | 0,0 | 0,0 | 97,8 | 2,2 |
| Eyl | 0,60 | 0,0 | 4,9 | 87,8 | 7,4 |
| Eki | 1,93 | 37,2 | 34,1 | 20,3 | 8,3 |
| Kas | 4,07 | 32,6 | 66,9 | 0,2 | 0,2 |
| Ara | 6,89 | 21,1 | 77,9 | 0,0 | 1,0 |
Takvim net: kasım–şubat Çin, mart–mayıs Türkiye, haziran–eylül Güney Afrika, ekimde üçü bir arada. Pazarın parasal olarak en büyük ayları ocak, şubat ve aralık; tam da Çin'in baskın olduğu aylar. Bu GTİP pomeloyu da kapsadığı için Çin menşeli kayıtların ne kadarının pomelo olduğu bu veriden ayrılamıyor; ancak alıcı açısından aynı ithalat kalemi ve aynı raf bütçesi.
İhracatçı için anlamı şu: Türkiye'nin rakipsiz olduğu dönem martta, Çin sezonu kapanınca başlıyor ve Güney Afrika'nın ilk partileri gelene kadar (haziran) sürüyor. Kasım–şubatta teklif veren bir ihracatçı, aynı alıcının masasında Çin teklifiyle karşılaştırılacağını bilmeli. Havuzdaki Rusya ithalat kayıtları (Temmuz 2023–Mayıs 2024) aynı sıralamayı gösteriyor: yazın Güney Afrika, kasım–mart Çin ağırlıklı. Ancak bu kayıtlarda Türkiye menşeli sevkiyatların kapsamı eksik (Comtrade'e göre Rusya'nın bu dönemdeki Türkiye alımının küçük bir kısmı), bu yüzden Rusya için pay hesaplanmadı.
İhracatçı yapısı ve sevkiyat büyüklüğü
Ekim 2023–Eylül 2024 beyannamelerinde greyfurt ihraç eden 789 farklı firma var. İlk 5 firmanın miktar payı yüzde 22,6, ilk 10'unun yüzde 32,6, ilk 50'nin yüzde 60,1. Tutarsız Ocak 2024 ayı dışarıda bırakıldığında ilk 10'un payı yüzde 37,3'e çıkıyor; yani yoğunlaşma yüzde 33–37 bandında. Sezonun en az altı ayında beyanname veren düzenli ihracatçı sayısı 102; geri kalanların çoğu sezonda bir iki kez sevkiyat yapan firmalar.
Ortalama beyanname satırı 15,1 ton. Dağılım:
| Satır büyüklüğü | Satır | Satır payı % | Miktar payı % |
|---|---|---|---|
| 5 tonun altı | 3.634 | 37,6 | 6,1 |
| 5–18 ton | 2.592 | 26,8 | 16,7 |
| 18–24 ton (tek tır/konteyner) | 2.150 | 22,2 | 30,3 |
| 24–100 ton | 1.231 | 12,7 | 39,4 |
| 100 tonun üstü | 68 | 0,7 | 7,4 |
Satırların yüzde 64'ü 18 tonun altında. Greyfurt çoğu zaman tek başına bir tırı doldurmuyor; aynı araçta portakal, mandalina ya da limonla karışık yük olarak gidiyor olabilir (beyanname satırı yük değil kalem düzeyinde). Buna karşılık miktarın yüzde 30'u 18–24 ton bandında, yüzde 47'si 24 tonun üstündeki satırlarda. Teklifte miktarı tır ya da konteyner katı olarak vermek (ör. "1 x 40' reefer, 20–22 ton net") ve karışık yük seçeneğini ayrıca belirtmek alıcının karşılaştırmasını kolaylaştırır.
Fiyatlama: bahçeden ihracat fiyatına
İhracat fiyatının alt sınırını iç piyasa çiziyor. HepsiHal greyfurt fiyatları 2025/26 sezonunda hallerdeki ortalama greyfurt fiyatının ekimde 53,37 TL/kg'dan aralıkta 36,35 TL/kg'a indiğini, aralık–nisan arasında 34–37 TL/kg bandında kaldığını gösteriyor. Ekim fiyatı sezonun ilk, az miktarlı partilerinin fiyatı; hasat girdiğinde yaklaşık üçte bir düşüyor. Güncel hal fiyatı için HepsiHal'in ürün sayfasına bakılmalı (aylık ortalamaya giren hal sayısı 5–15 arasında değiştiği için aylar arası karşılaştırma kaba bir göstergedir).
Üretici tarafında TÜİK'e göre greyfurt üretici fiyatı 2024'te 10,23 TL/kg, 2025'in ilk on ayında 19,4 TL/kg. Dolar bazında FAO, Türkiye'nin 2023 greyfurt üretici fiyatını 333 $/ton olarak veriyor; aynı yıl Comtrade'e göre ihracat birim değeri 0,65 $/kg. Aradaki yaklaşık 317 $/ton fark, bahçe kapısından sınır kapısına kadar olan işlemlerin kabaca toplamı:
- Seçim ve fire: ihracat kalibresine ve sınıfına girmeyen ürün iç piyasaya kalır; fire oranı birim maliyeti doğrudan artırır.
- İşleme ve ambalaj: yıkama, ilaçlama/mumlama, etiket, koli ve palet.
- Ön soğutma ve depolama: greyfurt ağaçta bir süre bekletilebilse de uzak pazar ve deniz yolu için soğuk zincir şart.
- Belge ve gümrük: bitki sağlık sertifikası, menşe belgesi, analiz raporu, gümrük müşavirliği.
- Navlun ve sigorta: CPT/CIP/DAP tekliflerde fiyatın içinde; Karadeniz'de 2026'da sigorta primi ayrı risk kalemi. Güzergâh bazlı tahmin için navlun hesaplama.
- Kur: TL maliyetle USD/EUR satış; teklif geçerlilik süresi kısa tutulmalı.
Gümrük verisindeki birim değer FOB'a yakın bir göstergedir ama teslim şekline göre değişir. Teklifte tek bir ortalamayı "piyasa fiyatı" diye kullanmak yerine aynı ay ve aynı pazardaki aralığa bakmak daha güvenli: örneğin 2025'te Japonya ile Rusya arasındaki birim değer farkı 0,41 $/kg.
Belgeler ve uyum
- Hasat ve ihraç tarihi: turunçgilde il komisyonlarının açıkladığı tarihten önce hasat ve ihracat yapılamaz; tarih çeşit ve il bazında ilan edilir, her sezon başında teyit edilmeli.
- Bitki sağlık sertifikası: Tarım ve Orman Bakanlığı'nca düzenlenir; alıcı ülkenin karantina şartlarına göre kontrol yapılır.
- AB pazarlama standardı: 1 Ocak 2025'ten beri AB'de 2023/2429 sayılı yetki devredilmiş tüzük uygulanıyor. Yeni turunçgil özel standardı, eskisinden farklı olarak greyfurt ve pomeloyu da kapsıyor: olgunluk, kalibre, sınıf ve ambalaj etiketi şartları artık greyfurt için de bağlayıcı.
- Kalıntı (MRL): AB, Rusya ve Japonya'nın pestisit kalıntı sınırları farklıdır; Japonya gibi yüksek değerli pazarlarda ilaçlama kaydı ve analiz raporu teklif aşamasında hazır olmalı.
- Menşe: AB, Balkanlar ve bazı pazarlar için tercihli menşe belgesi gümrük vergisini değiştirir; teklif fiyatında hangi belgenin verileceği yazılmalı.
Pazara özel ithalat şartı (izin, kota, kontrol oranı) dönem dönem değişir; her sezon başında alıcı ülkenin resmî kaynağından teyit edilmeli.
2026/27'yi farklı kılan üç şey
1. Daha çok ürün
TÜİK'e göre greyfurt üretimi 2025'te yüzde 14 arttı; 2026 ilk tahmini yüzde 26,5 artış daha öngörüyor. 2024 üretimi (150 bin ton, TEPGE) bu iki oranla büyütüldüğünde 2026 için yaklaşık 216 bin ton hesaplanıyor; bu, 2023'teki 285 bin tonluk rekorun altında. Rekor yılın ardından gelen 2023/24 pazarlama yılında ihracat 133,4 bin tona çıkmış, sezon birim değeri 0,57 $/kg'a inmişti. Not: 2025'teki artışa rağmen 2025/26'nın ilk üç ayında ihracat geriledi; bunun nedeni gümrük verisinden okunamıyor.
2. Rusya kapısı
TİM'in 1 Eylül 2026 açıklamasına göre Karadeniz'de gemilere yönelik saldırılar nedeniyle Rusya'ya narenciye ihracatı durma noktasına geldi. Rusya Türk greyfurtunun üçte birini alıyor (2024/25'te 26.781 ton); kapı kapalı kalırsa bu hacim AB, Ukrayna ve Japonya gibi pazarlara ya da iç piyasaya yönelecek.
3. Rakiplerin takvimi
Kasım–şubatta Çin, haziranda Güney Afrika geliyor. Türkiye'nin rakipsiz olduğu mart–mayıs penceresi, bol arz yılında stoku eritmenin ana fırsatı; bunun için ürünün o aylara kadar kaliteli tutulabilmesi (depolama, ağaçta bekletme) belirleyici.
Senaryolar
| Senaryo | Koşul | İhracatçı için anlamı |
|---|---|---|
| Kapı açılır | Karadeniz sigortası normale döner, Rusya'ya sevkiyat kasımda başlar | Hacim artar; bol arz yüzünden birim değer 2025/26'nın yüksek seviyesinden geri çekilir |
| Kısmi | Rusya'ya yalnız kara yolu/Gürcistan koridoru | Navlun ve süre artar; Rusya'da fiyat yükselir ama hacim sınırlı; Polonya, Romanya ve Bulgaristan'da rekabet sertleşir |
| Kapalı | Sezon boyunca Rusya'ya deniz yolu yok | Kasım–şubatta AB ve Ukrayna'da fiyat baskısı (Çin ile aynı aylar); mart–mayıs penceresi ve Japonya/Kanada gibi yüksek değerli nişler önem kazanır |
Teklif hazırlık listesi
- Alıcı listesi: Rusya dışı pazarlarda (Polonya, Romanya, Bulgaristan, Ukrayna, Sırbistan, Japonya, Kanada) ithalatçıları şimdiden belirleyin.
- Takvim: komisyon tarihinden sonraki ilk haftalar ve mart–mayıs penceresi için ayrı teslim takvimi ve ayrı fiyat verin.
- Ürün tanımı: çeşit ve iç rengi (kırmızı/beyaz), kalibre, sınıf, ambalaj, palet düzeni, net/brüt ağırlık; karışık yük seçeneği.
- Teslim şekli: FCA/FOB fiyatın yanında güzergâh bazlı CPT/DAP seçeneği; Karadeniz için sigorta notu.
- Belgeler: bitki sağlık sertifikası, menşe belgesi, kalıntı analiz raporu; hangisinin fiyata dahil olduğu.
- Geçerlilik: kur ve navlun oynaklığı nedeniyle 3–7 günlük geçerlilik.
- Proforma ve çeki listesi: onaylanan teklifi aynı bilgilerle proforma faturaya ve çeki listesine taşıyın.
Sıkça sorulan sorular
Türkiye greyfurt ihracatı hangi aylarda yapılıyor?
UN Comtrade aylık verisine göre ihracat ekimde başlıyor, kasım–mart arasında zirve yapıyor ve mayısta bitiyor. 2023/24 sezonunda miktarın yüzde 69'u kasım–mart aylarında çıktı.
Türk greyfurtu ihracatta kilogram başına kaç dolar?
Sezon ortalaması 2023/24'te 0,57 $/kg, 2024/25'te 0,76 $/kg; 2025/26'nın ilk üç ayında 0,97 $/kg. Pazara göre fark büyük: 2025'te Rusya 0,74, Japonya 1,15 $/kg (UN Comtrade).
Türkiye greyfurtu en çok hangi ülkeye satıyor?
Rusya açık ara birinci (2024'te 37,0 bin ton). Polonya, Romanya, Ukrayna ve Bulgaristan izliyor.
Greyfurt ihracatında Türkiye'nin rakibi kim?
Dünya ihracatında Çin (yüzde 36) ve Güney Afrika (yüzde 33). Ukrayna 2024 ithalat kayıtlarında Çin kasım–şubatta, Türkiye mart–mayısta, Güney Afrika haziran–eylülde öne çıkıyor.
Greyfurt AB pazarlama standardına tabi mi?
Evet. 1 Ocak 2025'ten beri uygulanan AB 2023/2429 sayılı tüzükte turunçgil özel standardı greyfurt ve pomeloyu da kapsıyor; olgunluk, kalibre, sınıf ve etiket şartları geçerli.
Yöntem ve sınırlılıklar
- UN Comtrade: Türkiye'nin bildirdiği ihracat, GTİP 0805.40 (greyfurt, pomelo dahil). Yıllık ülke tablosu takvim yılı; sezon tabloları aylık serinin Ekim–Eylül toplamı. $/kg = değer (USD) ÷ net ağırlık (kg). Aylık seri pazarlama yılı bazında TEPGE rakamlarıyla tutarlı: 2022/23 96,4 / 99,0 bin ton, 2023/24 131,6 / 133,4, 2024/25 91,0 / 86,7 (Comtrade / TEPGE).
- Gümrük kayıtları (TeklifRota havuzu): sevkiyat düzeyinde ticari veri. Türkiye ihracat beyannameleri Ekim 2023–Eylül 2024 arasını kapsıyor; alıcı ülke alanı boş. Havuzda tam bir takvim yılı olmadığı için yıllık toplam yayımlanmadı; doğrulama aylık yapıldı. Ocak 2024 dışındaki aylarda havuz miktarı Comtrade'in yüzde 99,4'ü. Ocak 2024'te havuz yaklaşık iki kat yüksek (bildirim tutarsızlığı, karşılaştırma dışı); aylık miktar ve değer bu yüzden Comtrade'den alındı, havuzdan yalnız satır ve firma sayısı kullanıldı. Havuzdaki değer alanı Comtrade'den ortalama yüzde 10 yüksek (teslim şekli farkı olabilir); havuzdan birim değer hesaplanmadı. Ağustos–Eylül 2024'te miktar alanı boş olduğu için bu aylar havuz tablolarına alınmadı. Aynı gün aynı miktarla tekrar eden satırlar ayrı sevkiyat kabul edildi.
- Yoğunlaşma: ihracatçı başına toplam miktar; Ocak 2024 dahil ve hariç iki hesap verildi.
- Ukrayna ithalat kayıtları: 2024 takvim yılı, miktar alanı boş; yalnız değer payı kullanıldı. Rusya ithalat kayıtları kısmi olduğu için pay hesaplanmadı.
- Üretim: 2020–2024 TÜİK (TEPGE aracılığıyla); 2025 ve 2026 yalnız yüzde değişim olarak yayımlandı, ton değerleri bu oranlarla hesaplanmış tahmindir.
- İç piyasa: HepsiHal hal fiyat veritabanı, nominal TL, hallerin basit aylık ortalaması.
- Firma adları yayımlanmaz; ihracatçı yapısı yalnız sayı ve yoğunlaşma oranıyla verilir.
Kaynaklar
- TeklifRota gümrük kayıt havuzu, GTİP 0805.40 (Türkiye ihracat beyannameleri; Ukrayna ve Rusya ithalat kayıtları)
- UN Comtrade, Türkiye ihracatı, GTİP 0805.40, yıllık 2021–2025 ve aylık 2022–2025
- Tarım ve Orman Bakanlığı TEPGE, Turunçgiller Ürün Raporu 2025 (TÜİK, USDA, FAO verileri)
- TÜİK / Tarım ve Orman Bakanlığı, Bitkisel Üretim İstatistikleri 2025
- TÜİK / Tarım ve Orman Bakanlığı, Bitkisel Üretim I. Tahmini 2026
- HepsiHal, greyfurt hal fiyatları
- AB Yetki Devredilmiş Tüzük 2023/2429 (meyve-sebze pazarlama standartları)
- BAES (Avusturya), 1.1.2025'te yürürlüğe giren AB pazarlama standartları
- Ekonomim, TİM/Yamanyılmaz: Rusya'ya narenciye ihracatı durdu, 1 Eylül 2026