Mandalina İhracatı 2026/27: Rekor Rekoltede Hangi Pazar, Hangi Ay, Hangi Fiyat? Gümrük Verisiyle Sezon Rehberi

Mandalina ihracatı 6 Ekim 2026'da erkenci çeşitlerle açılıyor ve ihracatçının önünde iki büyük soru var: TÜİK'in ilk tahminine göre 3,08 milyon tonluk, 2023'ün de üstündeki bu rekolte nereye satılacak ve en büyük alıcı Rusya'ya deniz yolu kapalı kalırsa fiyat nereye gider? Bu rehber UN Comtrade'in aylık ve yıllık serisini, TeklifRota gümrük kayıt havuzundaki 30.108 Türkiye ihracat beyannamesini ve Ukrayna'nın ithalat kayıtlarını bir araya getirerek bu soruları pazar, ay ve birim değer düzeyinde yanıtlıyor.

Kısa sonuç

1. Bol rekolte yılı ucuz yıl. 2,95 milyon tonluk 2023 hasadından sonra 2023/24 sezonunda (ekim–mayıs) 1,04 milyon ton mandalina, ortalama 0,57 $/kg'dan ihraç edildi. Rekoltenin 1,99 milyon tona indiği 2024/25'te miktar 608 bin tona düştü, birim değer 0,83 $/kg'a çıktı. 2026 tahmini 2023'ün de üstünde.
2. Sezonun ağırlığı kasım–ocakta. 2023/24'te bu üç ayın ihracattaki payı yüzde 67 oldu. Ekim payı iki sezonda da yüzde 10'un altında kaldı.
3. Rusya hâlâ yarıya yakın. 2025'te Rusya'nın ihracattaki payı yüzde 46,9. TİM'in 1 Eylül 2026 açıklaması deniz yolundaki kesintiye işaret ediyor; kara yoluyla ulaşılan sekiz Avrupa pazarı 2025'te birlikte 112 bin ton aldı.
4. Ukrayna'da pencere ekim–mart. 2024 ithalat kayıtlarında Türkiye bu aylarda pazar değerinin yüzde 52–77'sini tuttu; kasım–aralıkta Yunanistan ve İspanya, nisan–mayısta Mısır, yazın Güney Afrika öne çıktı.
5. Yapı dağınık, yük birimi tır. Sezonda 1.016 firma mandalina ihraç etti, ilk 10 firmanın payı yüzde 21,9. Beyannamelerin neredeyse yarısı (yüzde 45) 18–24 ton bandında: tek tır ya da tek reefer konteyner.

Sezon takvimi: kesim tarihi ve ihracat penceresi

Turunçgilde ihracat, Tarım ve Orman Bakanlığı il müdürlüklerindeki hasat ve ihraç tarihi komisyonlarının olgunluk ölçümüyle açılır; komisyonun açıkladığı tarihten önce ihracat yapılamaz. Tarihler çeşit grubu bazında ayrı ilan edilir: önce erkenci satsuma ve klemantin tipleri, iki–üç hafta sonra ana satsuma kitlesi.

Sezon	Erkenci kesim	Erkenci ihracat	Satsuma kesim
2023	25 Eylül	3 Ekim	—
2024	27 Eylül	4 Ekim	14 Ekim
2025	27 Eylül	2 Ekim	13 Ekim (ihracat 17 Ekim)
2026	29 Eylül	6 Ekim	henüz açıklanmadı

Adana–Mersin komisyonu kararları. 2026 erkenci çeşitleri: Okitsu, Miho Wase, Primasol, Marisol ve Early Enn. Kaynak: Adana İl Tarım ve Orman Müdürlüğü komisyon kararı (26 Eylül 2026); Akdeniz İhracatçı Birlikleri kesim ve ihraç tarihleri tablosu.

Erkenci ihracat tarihi ile satsuma tarihi arasındaki iki hafta, sezonun ilk fiyatlarının oluştuğu dar penceredir. Gümrük verisi bu takvimin ticarete nasıl yansıdığını gösteriyor.

Ay	2023/24 ton	$/kg	2024/25 ton	$/kg	2025/26 ton	$/kg
Eki	99.967	0,56	57.432	0,80	112.447	1,08
Kas	241.744	0,55	106.377	0,94	241.426	1,05
Ara	283.444	0,59	118.941	0,79	258.734	1,19
Oca	173.585	0,57	116.257	0,81	—	—
Şub	152.279	0,56	112.270	0,78	—	—
Mar	73.256	0,57	70.651	0,85	—	—
Nis	11.124	0,55	21.820	0,87	—	—
May	1.951	0,55	4.061	1,03	—	—
Toplam	1.037.350	0,57	607.809	0,83	612.607	1,11

Net ağırlık, ton; $/kg = değer ÷ net ağırlık. 2025/26 sütunu yalnız ekim–aralık 2025 (2026 ayları Comtrade'e henüz işlenmedi). Haziran–eylül ayları miktarı 1.000 tonun altında olduğu için tabloya alınmadı.

Tablodan üç ders çıkıyor. Birincisi, sezon kasımda gerçek hacmine ulaşıyor: 2023/24'te ekim 100 bin ton, kasım 242 bin ton. Erkenci çeşitlerle açılan ilk haftalar fiyat keşfi dönemi, hacim ana satsuma ile geliyor. İkincisi, bol yılda birim değer sezon boyunca 0,55–0,59 $/kg'lık dar bir bantta kaldı; arz fazlası fiyatı sezonun başından aşağıda tuttu. Üçüncüsü, 2025/26'nın ilk üç ayı (613 bin ton) 2023/24'ün aynı aylarına (625 bin ton) yakın; ancak birim değeri 1,11 $/kg. 2025 yılının dünya ortalaması Irak'a bildirilen olağan dışı değerlerle şişkin (Irak hariç 0,74 $/kg, aşağıda); bu sezonun ortalaması da aynı etkiyi taşıyor olabilir, bu yüzden doğrudan fiyat beklentisine çevrilmemeli.

Havuzda sezon ay ay: kaç beyanname, kaç ihracatçı?

Comtrade miktarı ve değeri verir, ama kaç firmanın kaç sevkiyatla sattığını göstermez. TeklifRota havuzundaki 2023/24 beyannameleri bu boşluğu dolduruyor:

Ay	Beyanname	Aktif ihracatçı	Ort. sevkiyat (ton)
Eki	3.054	363	32,2
Kas	6.186	552	38,3
Ara	6.611	569	43,0
Oca	—	—	—
Şub	5.309	494	28,9
Mar	2.971	340	25,4
Nis	556	122	20,3
May	141	46	13,4

Ocak 2024 satırları havuzda tutarsız olduğu için gösterilmedi (Yöntem). Kaynak: TeklifRota gümrük kayıt havuzu.

Aktif ihracatçı sayısı kasım–aralıkta 550–570'e çıkıyor, nisanda 122'ye, mayısta 46'ya iniyor. Sevkiyat büyüklüğü de sezonla değişiyor: aralıkta ortalama 43,0 ton, nisan–mayısta 13–20 ton (tek tır ve parça yük). Geç sezonda teklif veren ihracatçı, az sayıda rakiple ama küçük partilerle çalışıyor.

Pazarlar: Türk mandalinasını kim, hangi fiyattan alıyor?

Gümrük havuzundaki Türkiye beyannamelerinde alıcı ülke alanı boş olduğu için pazar dağılımı UN Comtrade'e Türkiye'nin bildirdiği yıllık rakamlardan alınıyor (takvim yılı, net ağırlık). Takvim yılı iki sezonun parçalarını içerir: 2024 rakamı 2023/24'ün ocak–mayısını ve 2024/25'in ekim–aralığını kapsar.

Pazar	2021	2022	2023	2024	2025	2024 $/kg	2025 $/kg
Dünya	930,6	881,1	972,2	695,3	938,7	0,68	1,01
Rusya	493,2	505,4	510,8	350,5	440,5	0,66	0,71
Irak	124,4	112,6	141,1	74,8	195,0	*	*
Ukrayna	125,2	84,5	104,0	86,7	102,3	0,70	0,73
Polonya	17,2	15,4	23,8	16,3	25,0	0,80	0,95
Sırbistan	22,1	18,0	18,9	20,7	22,4	0,84	0,92
Romanya	17,3	15,6	18,1	17,3	18,0	0,82	0,86
Belarus	9,4	9,2	9,9	6,1	12,7	0,80	0,82
Moldova	12,4	10,8	11,1	9,9	10,7	0,78	0,81
Gürcistan	11,4	11,4	14,4	8,8	10,2	*	*
Bulgaristan	7,9	8,0	10,6	8,5	9,3	0,67	0,73
BAE	4,1	7,1	3,0	3,4	8,5	0,53	1,00
Almanya	3,9	2,8	6,0	5,0	7,7	0,88	1,01
Japonya	0,1	1,4	5,7	4,8	7,4	1,23	1,30
Çekya	3,9	3,9	4,0	4,1	7,2	0,80	0,92
Hırvatistan	1,9	4,1	4,9	6,9	7,1	0,80	0,93

Bin ton. Kaynak: UN Comtrade, Türkiye ihracatı, GTİP 0805.21 + 0805.22 + 0805.29. * Irak ve Gürcistan'ın birim değeri diğer pazarların katı ya da kesri düzeyinde ve yıldan yıla tutarsız: bildirim tutarsızlığı, karşılaştırma dışı.

Rusya beş yılın beşinde de ilk sırada; 2021–2023'te yılda 490–510 bin ton, küçük rekolte yılı 2024'te 350,5 bin ton. Birim değeri 0,54 $/kg'dan (2021) 0,71 $/kg'a (2025) yükseldi. Irak 2025'te 195,0 bin tonla ikinci pazar oldu; Irak'a bildirilen dolar değeri tutarsız olduğu için bu pazar tonla okunmalı. Ukrayna yılda 85–125 bin tonla üçüncü; birim değeri 2025'te 0,73 $/kg.

Irak hariç tutulduğunda 2025'in ortalama birim değeri 0,74 $/kg; dünya toplamındaki 1,01 $/kg'lık rakam Irak bildirimleri yüzünden şişkin. Teklif fiyatı için güvenilir referans Rusya, Ukrayna ve Avrupa pazarlarının birim değerleri.

Rusya'nın yerini hangi pazarlar doldurabilir?

Kara yoluyla ulaşılan sekiz Avrupa pazarı (Polonya, Sırbistan, Romanya, Belarus, Moldova, Bulgaristan, Çekya, Hırvatistan) 2025'te birlikte 112,4 bin ton, 98,9 milyon dolar aldı; ortalama 0,88 $/kg. Bu, Rusya'nın birim değerinin üstünde ama hacmi Rusya'nın dörtte biri kadar. Tek başına Rusya'yı ikame edemez; Rusya'ya giden yükün bir bölümü için fiyat avantajlı bir çıkış kapısıdır.

Küçük ama yüksek fiyatlı pazarlar ayrı bir grup: Japonya 2025'te 7,4 bin ton, 1,30 $/kg; Almanya 1,01 $/kg; BAE 1,00 $/kg. Bu pazarlar kalite istikrarı, uzun soğuk zincir ve sertifikasyon ister; hacim değil marj pazarlarıdır.

Orta Asya için havuzdaki Kazakistan ithalat kayıtları en güncel fiyat göstergesini veriyor: 2025/26 sezonunun kasım–nisan döneminde Türk mandalinasının Kazakistan'a giriş birim değeri aylara göre 0,67–0,72 $/kg arasında. Hacim küçük (ayda 380–930 ton), ama Rusya dışındaki talebin güncel fiyatını gösteren nadir kaynaklardan biri.

Dünya mandalina ticareti: Türkiye ve rakip ihracatçılar (2021–2025)

Beş yıllık karşılaştırma aynı takvim yılı ve GTİP düzeyindeki ülkelerin kendi bildirdiği dünya ihracatına dayanır. Birim bin tondur; tablo dünya toplamı ya da tam ülke sıralaması değildir. Yeniden ihracat, farklı hasat takvimi ve veri revizyonu nedeniyle ülke hacimleri tek bir pazar payı gibi okunmamalıdır.

Kaynak: UN Comtrade, dünya ihracatı, ham yıllık sorgular: 2021 · 2022 · 2023 · 2024 · 2025. İndirme: 3 Ekim 2026.

Çin 673 bin tondan 1,27 milyon tona, Güney Afrika 507 binden 852 bin tona yükseldi. İspanya 1,33 milyondan 1,02 milyon tona inerken Türkiye 2024'teki 695 bin tonluk düşüşten sonra 2025'te 939 bin tona döndü. Çin'in hacim artışı her hedef pazarda Türkiye ile doğrudan rekabet anlamına gelmez; rota, çeşit ve sezon eşleşmesi ayrıca kontrol edilmelidir.

Sektör görünümü: USDA'nın Ocak 2026 tarihli 2025/26 tahmini dünya taze mandalina ihracatını 4,8 milyon ton, Türkiye'yi 1,0 milyon ton, Rusya ithalatını 1,1 milyon ton öngörüyordu. ABD ithalatını da 555 bin tonla rekor düzeyde bekliyordu; Şili ve Peru mayıs–ekimde, Fas kasım–nisanda tedarik ediyor. Bu ABD fırsatı Türkiye için otomatik satış hacmi değildir; ticari erişim ve tedarik takvimi ayrı doğrulanmalıdır. Tahminler 2025 takvim yılı gerçekleşmesine eklenmez.

Hedef pazar büyüklüğü ve Türkiye'nin konumu

Aşağıdaki rakamlar ithalatçı ülkelerin UN Comtrade bildirimiyle hesaplandı: toplam ithalat ve Türkiye menşeli ithalat bin ton, pay ise Türkiye / toplam. İhracatçı ve ithalatçı bildirimleri navlun, zamanlama, menşe ve kayıt yöntemleri yüzünden farklılaşabilir. 2025 verisi bulunmayan pazarda boşluk korunur.

Kaynak: UN Comtrade, seçili ülkelerin ithalatı ve menşeleri, ham yıllık sorgular: 2024 · 2025. İndirme: 3 Ekim 2026.

Ukrayna 2024'te 148 bin ton küçük turunçgil ithal etti; Türkiye menşeli 93 bin ton, yaklaşık %62 pay. Polonya 178 bin tonluk pazarda 2024'te %9,4, 2025'te %13,9 Türkiye payına sahip: büyüyen pay, çeşit ve ambalajı alıcıya göre ayırarak izlenmeli. Almanya 2024'te 357 bin tonluk büyük pazarda %1,2 Türkiye payı bildirdi; İspanya ana tedarikçi. Bu, hacim büyüklüğünün tek başına kolay giriş anlamına gelmediğini gösterir.

Karar sırası: 1) yakın ve kanıtlanmış alıcı pazarında kapasiteyi koru, 2) ithalatı büyük ama Türkiye payı küçük pazarda alıcı/sertifika/soğuk zincir doğrulaması yap, 3) fiyatı yalnız aynı çeşit, kalibre, teslim şekli ve ay için karşılaştır. Rusya, BAE ve Irak için bu sorguda karşılaştırılabilir ithalat toplamı bulunmadığından pazar payı hesaplanmadı; Türkiye'nin ihracat bildirimleri yukarıdaki ürün-pazar tablosunda ayrıca yer alır.

Rekabet takvimi: Ukrayna'da kim, hangi ayda?

Ukrayna, havuzda ithalat tarafı en eksiksiz olan mandalina pazarı. 2024 yılı kayıtlarına göre pazarın 155,4 milyon dolarlık ithalatında Türkiye yüzde 58,7, Yunanistan yüzde 13,9, Mısır yüzde 6,2, İspanya yüzde 5,0 pay aldı. Yıllık pay rekabetin ne zaman yaşandığını gizliyor; ay ay dağılım daha öğretici:

Ay (2024)	İthalat (mn $)	Türkiye %	AB %	Mısır %	G. Afrika %	Pakistan %
Oca	30,88	67,7	21,4	7,8	0,0	1,7
Şub	21,69	76,5	8,7	4,8	0,0	8,9
Mar	11,57	63,7	7,7	14,0	0,0	9,6
Nis	4,03	35,1	10,5	47,8	0,0	2,6
May	0,89	14,3	24,4	61,1	0,0	0,0
Haz	0,20	0,0	10,8	39,8	23,5	0,0
Tem	0,13	0,0	3,6	0,0	94,0	0,0
Ağu	0,42	0,0	0,0	0,0	77,1	0,0
Eyl	2,08	0,0	1,0	0,0	67,8	0,0
Eki	9,52	54,6	10,7	0,0	27,7	0,0
Kas	28,36	56,2	38,6	1,7	0,6	0,0
Ara	45,64	51,8	39,9	3,5	0,0	0,0

Takvim şöyle okunuyor: ekim–mart Türkiye, ama kasım–aralıkta AB menşeli ürün (ağırlıkla Yunanistan, İspanya ve İtalya) değerin yüzde 39–40'ını alıyor. Şubat–mart Pakistan menşeinin görüldüğü dönem (yüzde 9–10). Nisan–mayıs Mısır, haziran–eylül Güney Afrika. Pazarın asıl hacmi kasım–şubat arasında; nisandan sonra aylık ithalat 5 milyon doların altına iniyor.

Türk ihracatçısı için iki pratik sonuç var. Kasım–aralıkta rakip Akdeniz'in AB üreticileri: alıcı AB menşeli mandalinayla Türk ürününü aynı rafta karşılaştırıyor, çeşit ve kalibre teklifte açık yazılmalı. Mart sonrasında ise rakip Mısır: geç sezon teklifi Mısır fiyatıyla yarışmak zorunda.

Havuzdaki Rusya ithalat kayıtları (Haziran 2023–Haziran 2024) Türkiye'yi eksik kapsadığı için Türkiye'nin payı orada hesaplanmadı. Türkiye dışındaki menşelerin sırası yine de görülebiliyor: Güney Afrika haziran–ekimde, Çin ekim–kasımda, Fas aralık–martta, Mısır mart–mayısta öne çıkıyor. Basına yansıyan sektör verisine göre Mısır'ın mandalina ihracatı 2025/26 sezonunda yüzde 47 artarak 361 bin tona çıktı; en büyük iki pazarı Rusya ve Suudi Arabistan.

İhracatçı yapısı ve sevkiyat büyüklüğü

Ekim 2023–Mayıs 2024 beyannamelerinde (ocak hariç) mandalina ihraç eden 1.016 farklı firma var. Yoğunlaşma düşük:

Grup	Miktar payı %
İlk 5 firma	13,9
İlk 10 firma	21,9
İlk 50 firma	53,8
İlk 100 firma	70,7

İlk 50 firma miktarın yarısından biraz fazlasını taşıyor; öte yandan 457 firmanın (yaklaşık yüzde 45) sezon toplamı 100 tonun altında, yani birkaç tırlık iş. Alıcı tarafından bakıldığında bu, teklif karşılaştırmasına çok açık bir pazar demek; ihracatçı tarafından bakıldığında ise farkı fiyat dışında yaratmak gerekiyor: teslim hızı, kalibre tutarlılığı, belge hazırlığı.

Beyanname büyüklüğü	Beyanname	Pay %	Miktar payı %
18 tonun altı	6.345	25,6	6,8
18–24 ton	11.262	45,4	27,7
24–30 ton	421	1,7	1,3
30–100 ton	5.526	22,3	34,0
100 tonun üstü	1.274	5,1	30,2

Ortalama beyanname 34,7 ton, ama ortalama yanıltıcı: beyannamelerin neredeyse yarısı (yüzde 45) 18–24 ton bandında, yani tek tır ya da tek 40' reefer yükünde. 100 tonun üstündeki beyannameler sayıca yüzde 5, miktarca yüzde 30: bu büyüklük gemi partisine işaret ediyor ve deniz yolunun en büyük alıcısı Rusya. 2026'da Karadeniz yolu kapalı kalırsa bu hacmin önemli bir kısmı tır ölçeğine bölünmek zorunda kalabilir; bu da navlun ve gümrük işlem sayısını artırır.

Fiyatlama: bahçeden FCA/FOB fiyatına

İhracat fiyatının tabanını üretim bölgesindeki fiyat çiziyor. HepsiHal mandalina fiyatları 2025 sezonunda Mersin Hali'nde aylık ortalamanın eylülde 10,75 TL/kg'dan aralıkta 5,52 TL/kg'a indiğini gösteriyor. Aralık ortalaması 31 Aralık 2025 TCMB döviz alış kuruyla yaklaşık 0,13 $/kg ediyor; 2025'te Rusya, Ukrayna ve kara yolu Avrupa pazarlarının yıllık birim değeri 0,70–0,95 $/kg bandındaydı. Aradaki fark, ihracat fiyatının büyük bölümünün meyvenin kendisinden değil, onu ihraç edilebilir hale getiren işlemlerden oluştuğunu gösteriyor.

HepsiHal'in mandalina analizinde aktarılan bir üretici beyanı da aynı yapıyı gösteriyor: Hatay Erzin'de dalında yaklaşık 5 TL'ye mal edilen erkenci mandalina, işçilik ve vergilerle 13,15 TL'ye, paketleme tesisi çıkışında 21,15 TL'ye ulaşıyor (26 Eylül 2026, tek üretici beyanı). Bahçeden tesis çıkışına maliyet dört katına çıkıyor.

Teklif fiyatına giden köprünün kalemleri ve her birinde dikkat edilecek nokta:

• Kalibre ve seçim: ihracat kalibresine girmeyen ürün iç piyasaya kalır; fire oranı birim maliyeti doğrudan artırır.
• İşleme ve ambalaj: yıkama, mumlama, etiket, koli ve palet. Ambalaj tipi alıcıyla önceden netleşmeli.
• Ön soğutma ve soğuk zincir: özellikle uzak ve deniz yolu pazarlarında.
• Belge ve gümrük: bitki sağlık sertifikası, menşe belgesi, analiz raporu, müşavirlik.
• Navlun ve sigorta: CPT/DAP tekliflerde fiyatın içinde. Gemi partisinin tıra bölünmesi birim navlunu değiştirir; güzergâh bazlı tahmin için navlun hesaplama.
• Kur: TL maliyetle USD/EUR satış; teklif geçerlilik süresi kısa tutulmalı.

Gümrük verisindeki birim değer FOB'a yakın bir göstergedir. Tek bir sayıyı "piyasa fiyatı" diye teklife koymak yerine aynı ay ve aynı pazardaki aralığa bakmak daha güvenli: bol rekolte yılı 2023/24'te bu aralık 0,55–0,59 $/kg, dar rekolte yılı 2024/25'te 0,78–1,03 $/kg idi.

Belgeler ve uyum

• Kesim ve ihraç tarihi: komisyonun çeşit bazında açıkladığı tarihten önce ihracat yapılamaz. Erkenci çeşit için açılan tarih ana satsuma için geçerli değildir.
• Kalite standardı: Türkiye'de ihracatın kalite dayanağı TS 34 Turunçgil Meyveleri standardıdır.
• AB turunçgil pazarlama standardı (2023/2429): olgunluk için satsumada en az yüzde 33 usare ve 6,5:1 şeker/asit oranı, klemantinde yüzde 40 usare ve 7:1 oran aranır; meyve yüzeyinin en az üçte biri çeşide özgü renge dönmüş olmalıdır. Kalibre ve sınıf ambalaj üzerinde yazılı olmalıdır.
• Bitki sağlık sertifikası: Tarım ve Orman Bakanlığı'nca, alıcı ülkenin karantina şartlarına göre düzenlenir.
• Kalıntı (MRL): pestisit kalıntı sınırları pazara göre farklıdır; ilaçlama kaydı ve analiz raporu teklif aşamasında hazır olmalı.
• Menşe: AB, Balkanlar ve serbest ticaret anlaşması olan pazarlarda tercihli menşe belgesi gümrük vergisini değiştirir; teklifte hangi belgenin verileceği yazılmalı.

Pazara özel şartlar (ithalat izinleri, karantina listeleri, laboratuvar zorunlulukları) dönem dönem değişir; her sezon başında alıcı ülkenin resmî kaynağından teyit edilmeli.

2026/27'yi farklı kılan üç şey

1. Rekolte: 2023'ün de üstünde

TÜİK'in ilk tahminine göre mandalina üretimi yüzde 46,3 artışla yaklaşık 3,08 milyon ton. Karşılaştırma için 2023 hasadı 2,95 milyon tondu ve ardından gelen sezonda ihracat birim değeri 0,57 $/kg'a inmişti. İkinci tahmin 27 Ekim 2026'da yayımlanacak; o tarihe kadar rakam tahmin olarak okunmalı.

2. Rusya kapısı

TİM'in 1 Eylül 2026 açıklamasına göre Karadeniz'de gemilere yönelik saldırılar nedeniyle Rusya'ya narenciye ihracatı durma noktasına geldi; sigorta talepleri reddediliyor. Mersin'deki ziraat odaları 22 Eylül'de güvenli deniz taşımacılığı ve alternatif güzergâh çağrısı yaptı. 2025'te Rusya'ya 440 bin ton mandalina gitti; kapı kapalı kalırsa bu hacmin büyük kısmı kara yolu pazarlarına, Irak'a ya da iç piyasaya yönelecek.

3. Rakipler büyüyor

Mısır'ın mandalina ihracatı 2025/26'da yüzde 47 arttı ve en büyük pazarı Rusya. Türkiye AB'ye mandalina satan en büyük AB dışı tedarikçi (Eylül 2025–Mayıs 2026'da 133,5 bin ton), ama Ukrayna örneğinin gösterdiği gibi kasım–aralıkta AB menşeli ürünle aynı rafta yarışıyor.

Senaryolar

Senaryo	Koşul	İhracatçı için anlamı
Kapı açılır	Karadeniz sigortası normale döner, Rusya'ya gemi sevkiyatı kasımda başlar	Hacim geri gelir; bol arz nedeniyle birim değer 2023/24 seviyesine (0,55–0,60 $/kg) yaklaşabilir
Kısmi	Rusya'ya yalnız kara yolu ve aktarmalı güzergâhlar	Gemi partileri tıra bölünür, navlun ve süre artar; Rusya'da fiyat yükselir ama hacim sınırlı kalır, Avrupa ve Irak'ta rekabet sertleşir
Kapalı	Sezon boyunca Rusya'ya deniz yolu yok	Kasım–şubatta Ukrayna, Avrupa ve Irak'ta fiyat baskısı; geç sezon teklifleri Mısır'la yarışır. Alıcı listesinin genişliği ve teklif hızı belirleyici olur

Senaryolar geçmiş sezonların birim değerlerinden türetilmiş değerlendirmedir, fiyat tahmini değildir.

Teklif hazırlık listesi

1. Alıcı listesi: Rusya dışı pazarlarda (Polonya, Romanya, Sırbistan, Bulgaristan, Çekya, Hırvatistan, Belarus, Moldova, Ukrayna, Kazakistan, Körfez) ithalatçıları şimdiden belirleyin ve TeklifRota'da takibe alın.
2. Takvim: erkenci (6 Ekim sonrası) ve ana satsuma (komisyon tarihi sonrası) için ayrı fiyat ve teslim takvimi verin.
3. Ürün tanımı: çeşit (Okitsu, satsuma, klemantin, W. Murcott…), kalibre, sınıf, ambalaj, palet düzeni, net/brüt ağırlık.
4. Yük birimi: miktarı tır ya da konteyner katı olarak yazın (ör. "1 × 40' reefer, 20–22 ton net").
5. Teslim şekli: FCA/FOB fiyatın yanında güzergâh bazlı CPT/DAP seçeneği; Karadeniz için sigorta ve gecikme notu. Navlunu navlun hesaplama ile güzergâh bazında çıkarın.
6. Belgeler: bitki sağlık sertifikası, menşe belgesi, kalıntı analizi; hangisinin fiyata dahil olduğu.
7. Geçerlilik: kur ve navlun oynaklığı nedeniyle 3–7 günlük geçerlilik.
8. Proforma ve çeki listesi: onaylanan teklifi aynı bilgilerle proforma faturaya ve çeki listesine taşıyın.

Sıkça sorulan sorular

Mandalina ihracatı 2026'da ne zaman başlıyor?

Adana–Mersin komisyonu kararıyla Okitsu, Miho Wase, Primasol, Marisol ve Early Enn çeşitlerinde kesim 29 Eylül, ihracat 6 Ekim 2026'da serbest. Ana satsuma kitlesinin tarihi ayrıca açıklanır; geçen yıl satsumada kesim 13 Ekim'de başlamıştı.

Türk mandalinası ihracatta kilogram başına kaç dolar?

UN Comtrade aylık verisine göre bol rekolteli 2023/24 sezonunda ortalama 0,57 $/kg, rekoltenin düştüğü 2024/25'te 0,83 $/kg. 2025'te Rusya'ya 0,71, Ukrayna'ya 0,73, Polonya'ya 0,95 $/kg.

Türkiye mandalinayı en çok hangi ülkelere satıyor?

2025'te Rusya (440,5 bin ton), Irak (195,0 bin ton) ve Ukrayna (102,3 bin ton). Polonya, Sırbistan, Romanya, Belarus ve Moldova kara yoluyla ulaşılan diğer önemli pazarlar.

Ukrayna pazarında Türk mandalinasının rakibi kim?

2024 ithalat kayıtlarına göre Türkiye ekim–martta pazar değerinin yarısından fazlasını tutuyor; kasım–aralıkta AB menşeli ürün (Yunanistan, İspanya, İtalya), nisan–mayısta Mısır, yazın Güney Afrika öne çıkıyor.

Mandalina ihracatında AB'nin olgunluk şartı nedir?

AB'nin 2023/2429 sayılı tüzüğündeki turunçgil standardına göre satsumada en az yüzde 33 usare ve 6,5:1 şeker/asit oranı, klemantinde yüzde 40 usare ve 7:1 oran aranır; meyve yüzeyinin en az üçte biri çeşide özgü renge dönmüş olmalıdır.

Yöntem ve sınırlılıklar

• Kapsam: GTİP 0805.21 (mandalina, satsuma dahil), 0805.22 (klemantin) ve 0805.29 (diğer melezler). Comtrade 2025 miktarının yüzde 90'ı 0805.21.
• Aylık ve yıllık miktar/değer: UN Comtrade'e Türkiye'nin bildirdiği veri; aylık seri yıllık toplamla birebir tutarlı. $/kg = değer (USD) ÷ net ağırlık (kg). Haziran–eylül ayları (aylık 1.000 tonun altı, Ağustos 2024 ve Ağustos 2025'te sıfır) sezon tablosuna alınmadı. Aralık 2022 verisi alınamadığı için 2022/23 sezonu tabloda yok.
• Dünya ve hedef pazar karşılaştırması: GTİP 0805.21 + 0805.22 + 0805.29, 2021–2025 takvim yılı, seçili ülkelerin kendi bildirdiği dünya ihracatı; hedef pazarda 2024–2025 ithalatçı bildirimi. Eski toplu 0805.20 kodu alt kodlarla iki kez sayılmadı. Dünya tablosu tam ülke evreni değildir. 2025'te Ukrayna ithalat serisi bulunmadı; Rusya ve BAE bu sorguda karşılaştırılabilir ithalat toplamı vermedi. Irak ithalatındaki Türkiye menşei ile Türkiye ihracatındaki Irak varışı uyuşmadığından pazar payı hesaplanmadı.
• Gümrük kayıtları (TeklifRota havuzu): Türkiye ihracat beyannameleri Eylül 2023–Eylül 2024 arasını, ay düzeyinde tarihle kapsıyor; alıcı ülke alanı boş. Havuz Comtrade'in aynı aylarıyla karşılaştırıldı: Ekim–Aralık 2023 miktarı yüzde 99, Şubat–Eylül 2024 miktarı yüzde 101 kapsandı. Ocak 2024 ise Comtrade'in 2,03 katı ve bu aya ait ihracatçı adları diğer aylardan farklı biçimde kayıtlı; bu yüzden ocak satırları sevkiyat sayısı, ihracatçı sayısı, yoğunlaşma ve sevkiyat büyüklüğü hesaplarından çıkarıldı, miktar ve değer için Comtrade kullanıldı. Havuzdaki birim değer aynı aylarda Comtrade'den yaklaşık yüzde 10 yüksek (değer tabanı farkı olabilir); fiyat için Comtrade esas alındı. Aynı gün aynı miktarla tekrar eden satırlar ayrı sevkiyat kabul edildi.
• Ukrayna ithalat kayıtları: miktar alanı boş, yalnız değer payı kullanıldı. "AB" sütunu Yunanistan, İspanya, İtalya ve menşei yalnız "AB" yazılan kayıtları kapsar. 2025'ten sonra havuzda yalnız Türkiye menşeli Ukrayna kayıtları var; bu yüzden pay hesabı 2024 ile sınırlı.
• Rusya ithalat kayıtları: miktar alanı boş ve Türkiye menşeini eksik kapsıyor; Türkiye payı hesaplanmadı, yalnız diğer menşelerin ay sırası verildi.
• Kazakistan ithalat kayıtları: yalnız Türkiye menşeli, miktarlı kayıtlar; küçük hacimli bir pazarın fiyat göstergesi olarak kullanıldı.
• Olağan dışı değerler: Irak (2022'de 0,13, 2025'te 2,04 $/kg) ve Gürcistan (0,11–0,34 $/kg) birim değerleri bildirim tutarsızlığı olarak karşılaştırma dışı bırakıldı.
• İç piyasa: HepsiHal hal fiyat veritabanı, nominal TL; dolar çevrimi tek günlük TCMB kuruyla yapılmış yaklaşık değerdir.
• Firma adları yayımlanmaz; ihracatçı yapısı yalnız sayı ve yoğunlaşma oranıyla verilir.

Kaynaklar

• TeklifRota gümrük kayıt havuzu, GTİP 0805.21/0805.22/0805.29 (Türkiye ihracat beyannameleri; Ukrayna, Rusya ve Kazakistan ithalat kayıtları)
• UN Comtrade, Türkiye ihracatı, GTİP 0805.21 + 0805.22 + 0805.29, yıllık 2021–2025 ve aylık 2023–2025
• UN Comtrade, seçili rakip ülkelerin küçük turunçgil dünya ihracatı, 2021–2025 (ham yıllık sorgu örneği)
• UN Comtrade, hedef ülkelerin küçük turunçgil ithalatı ve menşeleri, 2024 (ham sorgu)
• UN Comtrade, hedef ülkelerin küçük turunçgil ithalatı ve menşeleri, 2025 (ham sorgu)
• USDA FAS, Citrus: World Markets and Trade, Ocak 2026 (2025/26 tahmini)
• HepsiHal, mandalina hal fiyatları
• HepsiHal, Mandalina fiyatları 2026: erkenci hasat analizi
• Tarım Pusulası, Adana komisyonu: mandalina hasadında 5 çeşit için tarihler belirlendi, 26 Eylül 2026
• Gıdatarım, Mandalina hasadında 5 çeşit için tarihler belirlendi, 26 Eylül 2026
• T.C. Ticaret Bakanlığı, 2026 hasat dönemi mandalina kesim ve ihraç izin tarihleri
• Doğu Anadolu İhracatçı Birlikleri, narenciye kesim ve ihraç tarihleri — erkenci mandalina (önceki yıllar)
• Tarım ve Orman Bakanlığı, bitkisel üretim bültenleri (TÜİK verisi), 2026 birinci tahmin
• Ekonomim, TİM/Yamanyılmaz: Rusya'ya narenciye ihracatı durdu, Eylül 2026
• FreshPlaza, Egyptian citrus exports up 16% in 2025/26 (Eylül 2026)
• FreshPlaza, Egypt nearly triples its mandarin exports to the EU (Haziran 2026; Türkiye Eyl 2025–May 2026 133.514 ton)
• AB Yetki Devri Tüzüğü 2023/2429, Ek I Kısım B — turunçgil pazarlama standardı (1 Ocak 2025'ten itibaren 543/2011'in yerine)
• TCMB gösterge niteliğindeki döviz kurları, 31 Aralık 2025